Perebakan Dasar Laut dan Kerak Samudera

Dasar samudera bukan permukaan yang kekal. Di sempadan plat mencapah, dua plat bergerak saling menjauhi. Bahan mantel naik, sebahagiannya mengalami peleburan akibat penurunan tekanan, lalu magma membentuk batuan baharu apabila menyejuk. Proses pembentukan dan pergerakan kerak samudera ini dikenali sebagai perebakan dasar laut.

Kerak baharu di rabung tengah samudera

Rabung tengah samudera ialah rangkaian pergunungan dasar laut yang sangat panjang. Di sepanjang banyak bahagian rabung ini, kerak samudera baharu terbentuk berhampiran paksi rabung. Apabila pembentukan berterusan, kerak yang lebih lama dibawa semakin jauh dari paksi oleh pergerakan plat.

Corak umur dasar laut menyokong gambaran ini. Secara umum, kerak samudera termuda terdapat berhampiran pusat perebakan, manakala kerak yang lebih tua terletak semakin jauh. Sebahagian besar kerak samudera yang sangat tua pula telah kembali ke mantel melalui zon subduksi. Oleh sebab itu, dasar samudera jauh lebih muda daripada sebahagian batuan benua.

Jalur magnet menjadi rekod pergerakan

Basalt yang menyejuk di dasar laut mengandungi mineral bermagnet. Ketika batuan menyejuk dan membeku, orientasi kemagnetannya boleh merekodkan arah medan magnet Bumi pada waktu itu. Oleh sebab kekutuban medan magnet Bumi pernah berbalik berkali-kali, dasar laut menunjukkan jalur anomali magnet berselang-seli yang berkait dengan pembentukan kerak pada masa berlainan.

Pemetaan jalur magnet dan pentarikhan sampel batuan menunjukkan pola yang serasi dengan perebakan dasar laut. Bukti ini membantu mengukuhkan teori tektonik plat kerana ia menyediakan rekod yang boleh diukur tentang pembentukan serta pergerakan kerak samudera.

Kadar perebakan tidak sama di semua rabung

Rabung yang berlainan merebak pada kadar yang berlainan. Sebagai contoh, bahagian Rabung Tengah Atlantik lazimnya merebak lebih perlahan daripada Rabung Pasifik Timur. Perbezaan kadar ini turut berkait dengan bentuk rabung dan struktur dasar laut. Oleh itu, satu kadar tunggal tidak boleh digunakan untuk semua sempadan mencapah.

Bagaimana kita mengetahui hal ini?