Istilah utama: planet kerdil·Sebutan: pla-net ker-dil·Bahasa Inggeris: dwarf planet
Pluto dikelaskan semula sebagai planet kerdil pada tahun 2006 kerana ia tidak memenuhi syarat ketiga takrifan planet, iaitu telah membersihkan kawasan orbitnya. Pluto hanya salah satu daripada banyak jasad di jalur Kuiper, bukan jasad yang menguasai kawasan itu.
Selama 76 tahun, Pluto dikenali sebagai planet kesembilan. Pada 24 Ogos 2006, Kesatuan Astronomi Antarabangsa mengundi untuk menentukan takrifan rasmi bagi planet, dan Pluto tidak termasuk di dalamnya. Pluto kini dikelaskan sebagai planet kerdil. Perubahan ini bukan kerana Pluto berubah, tetapi kerana pemahaman kita tentang Sistem Suria bertambah.
Nota Istilahplanet kerdil: Jasad yang mengorbit Matahari dan cukup besar untuk berbentuk hampir bulat oleh gravitinya sendiri, tetapi belum membersihkan kawasan orbitnya daripada jasad lain.
Nota Istilahplanet kerdil: Jasad yang mengorbit Matahari dan cukup besar untuk berbentuk hampir bulat oleh gravitinya sendiri, tetapi belum membersihkan kawasan orbitnya daripada jasad lain.
Tiga syarat untuk menjadi planet
Takrifan Kesatuan Astronomi Antarabangsa menetapkan tiga syarat. Pertama, jasad itu mengorbit Matahari. Kedua, jasad itu cukup besar supaya gravitinya membentuknya menjadi hampir bulat. Ketiga, jasad itu telah membersihkan kawasan di sekitar orbitnya, yang bermaksud jasad tersebut ialah jasad yang paling dominan di kawasan itu. Pluto memenuhi dua syarat pertama, tetapi tidak memenuhi syarat ketiga.
Pluto tidak dikeluarkan kerana terlalu kecil semata-mata. Masalahnya ialah Pluto berkongsi kawasan orbit dengan banyak jasad lain yang sejenis.
Pluto tidak dikeluarkan kerana terlalu kecil semata-mata. Masalahnya ialah Pluto berkongsi kawasan orbit dengan banyak jasad lain yang sejenis.
Mengapa Pluto belum membersihkan orbitnya?
Pluto mengorbit di jalur Kuiper, iaitu kawasan di luar orbit Neptun yang dipenuhi jasad berais. Jisim Pluto hanya kira-kira 0.2 peratus daripada jisim Bumi, dan di kawasan orbitnya terdapat banyak jasad lain yang jisim gabungannya jauh melebihi jisim Pluto. Planet lain berbeza: jisim Bumi, misalnya, jauh melebihi jisim semua jasad lain di orbitnya. Pada tahun 2005, ahli astronomi menemui Eris, sebuah jasad di luar Neptun yang jisimnya lebih besar sedikit daripada Pluto. Penemuan itu menunjukkan bahawa Pluto bukan jasad yang unik. Jika Pluto ialah planet, Eris dan beberapa jasad lain yang serupa juga patut dikira sebagai planet, dan senarai planet akan menjadi panjang.
← Leret untuk lihat rajah penuh →
Rajah skema, tidak mengikut skala: Bumi menguasai kawasan orbitnya, manakala Pluto berkongsi kawasan orbitnya dengan banyak jasad berais lain yang sejenis.
Tidak semua keadaan samaTakrifan ini masih dipertikaikan oleh sebilangan ahli sains planet. Mereka berpendapat bahawa syarat membersihkan orbit tidak jelas dan boleh ditafsirkan berbeza, dan sesetengahnya lebih suka takrifan yang berasaskan sifat fizikal jasad itu sendiri.
Tidak semua keadaan samaTakrifan ini masih dipertikaikan oleh sebilangan ahli sains planet. Mereka berpendapat bahawa syarat membersihkan orbit tidak jelas dan boleh ditafsirkan berbeza, dan sesetengahnya lebih suka takrifan yang berasaskan sifat fizikal jasad itu sendiri.