Mengapa Tanah Boleh Kehilangan Kekuatan Semasa Gempa?

Tanah yang kita pijak biasanya mampu menyokong beban kerana butiran pasir atau kelodak bersentuhan dan memindahkan daya antara satu sama lain. Namun sesetengah tanah yang longgar dan tepu air boleh berubah tingkah laku semasa gempa. Gegaran berulang boleh mengganggu susunan butiran dan menaikkan tekanan air liang sehingga sentuhan berkesan antara butiran berkurang dengan mendadak.

Tanah tidak benar-benar mencair

Nama likuefaksi boleh mengelirukan. Pasir tidak melebur seperti ais menjadi air. Sebaliknya, tanah berbutir kehilangan kekuatan buat sementara waktu dan boleh berubah bentuk seperti bahan yang mengalir apabila tekanan air liang menjadi cukup tinggi. Selepas tekanan itu berkurang dan butiran kembali menanggung beban, tanah boleh memperoleh semula kekuatan, tetapi bentuk permukaan mungkin sudah berubah.

Mengapa ia berlaku di sesetengah tempat sahaja?

Likuefaksi memerlukan gabungan keadaan yang sesuai. Sedimen biasanya longgar dan berbutir, seperti pasir atau kelodak dengan sedikit lempung; ruang liang perlu tepu air; dan gegaran perlu cukup kuat serta berulang. Tanah yang padat, batuan padu atau tanah yang tidak tepu air tidak bertindak dengan cara yang sama. Sebab itu dua kawasan dalam gempa yang sama boleh mengalami kesan tanah yang sangat berbeza.

Apa yang boleh berlaku di permukaan?

Apabila lapisan tanah kehilangan kekuatan, bangunan boleh mendap atau condong, tanah boleh bergerak ke sisi, dan paip atau struktur tertanam yang ringan boleh teranjak. Air bertekanan juga boleh membawa pasir ke permukaan lalu membentuk pancutan atau timbunan pasir. Likuefaksi ialah proses dalam tanah; kerosakan seperti mendapan dan penyebaran lateral ialah akibat yang boleh menyusul.

Bagaimana kita mengetahui hal ini?