Landskap Karst dan Lubang Benam

Batu kapur kelihatan kukuh, tetapi air yang bergerak melalui rekahan boleh mengubahnya sedikit demi sedikit. Dalam keadaan yang sesuai, pelarutan batuan karbonat seperti batu kapur dan dolomit membesarkan rekahan dan membentuk sistem saliran bawah tanah. Landskap yang terhasil disebut karst.

Pelarutan membesarkan laluan air

Air hujan yang meresap melalui tanah boleh menjadi sedikit berasid selepas berinteraksi dengan karbon dioksida. Apabila air ini memasuki rekahan batuan karbonat, pelarutan berlaku pada permukaan batuan. Aliran yang berulang boleh memperbesar rekahan, satah perlapisan dan bukaan lain sehingga sebahagiannya menjadi saluran bawah tanah atau gua.

Air permukaan boleh mengalir ke bawah tanah

Karst sering mempunyai sistem saliran permukaan yang luar biasa. Air boleh memasuki lubang benam atau alur yang kehilangan aliran di permukaan, bergerak melalui rangkaian rekahan dan saluran, kemudian muncul semula sebagai mata air. Oleh sebab saluran besar boleh mengalirkan air dengan cepat, akuifer karst boleh membekalkan banyak air tetapi juga mudah menerima bahan pencemar dari permukaan.

Lubang benam mempunyai lebih daripada satu mekanisme

Sesetengah lekukan berkembang apabila batuan larut berhampiran permukaan. Di tempat lain, sedimen penutup mendap perlahan-lahan ke dalam bukaan pada batuan di bawahnya. Runtuhan yang lebih mendadak boleh berlaku apabila bahan penutup kehilangan sokongan di atas rongga. Perubahan aras air tanah dan aktiviti manusia seperti pengepaman atau perubahan saliran boleh mempengaruhi kestabilan di kawasan yang sememangnya rentan.

Bagaimana kita mengetahui hal ini?