Istilah utama: petrikor·Sebutan: pe-tri-kor·Bahasa Inggeris: petrichor
Bau tanah selepas hujan datang daripada sebatian di tanah dan tumbuhan yang dibawa ke udara, termasuk geosmin yang dihasilkan oleh mikroorganisma tanah.
Selepas hujan mula membasahi tanah kering, kita kadang-kadang terhidu bau tanah yang kuat. Bau itu bukan bau molekul air. Ia datang daripada campuran sebatian yang sudah ada di tanah dan persekitarannya, kemudian lebih mudah sampai kepada deria bau apabila hujan mengenai permukaan.
Nota Istilahgeosmin: Sebatian meruap berbau tanah yang dihasilkan oleh beberapa mikroorganisma, termasuk bakteria tanah dan sianobakteria.
Nota Istilahgeosmin: Sebatian meruap berbau tanah yang dihasilkan oleh beberapa mikroorganisma, termasuk bakteria tanah dan sianobakteria.
Salah satu penyumbang utama: geosmin
Geosmin ialah sebatian organik meruap yang memberikan bau tanah atau hapak yang sangat khas. Pelbagai mikroorganisma boleh menghasilkannya. Deria bau manusia sangat peka terhadap geosmin sehingga kepekatan yang amat rendah pun boleh dikesan.
← Leret untuk lihat rajah penuh →
Apabila titisan hujan mengenai permukaan berliang, gelembung kecil boleh terperangkap dan pecah lalu menghasilkan aerosol. Aerosol ini boleh membawa sebatian berbau dari tanah ke udara.
Bau khas selepas hujan bukan berpunca daripada molekul air semata-mata, tetapi turut melibatkan sebatian yang berasal daripada tanah dan bahan di permukaannya.
Bau khas selepas hujan bukan berpunca daripada molekul air semata-mata, tetapi turut melibatkan sebatian yang berasal daripada tanah dan bahan di permukaannya.
Titisan hujan membantu membawa bau ke udara
Rakaman berkelajuan tinggi menunjukkan mekanisme yang menarik. Apabila titisan mengenai permukaan berliang, udara boleh terperangkap sebagai gelembung kecil di bawah titisan. Gelembung itu naik dan pecah, lalu menghasilkan aerosol, iaitu titisan atau zarah sangat halus yang boleh membawa bahan dari permukaan ke udara.
SkalaRajah membesarkan gelembung dan aerosol supaya proses mudah dilihat. Saiz, bilangan dan jarak sebenar berubah mengikut permukaan serta keadaan hentaman titisan.
SkalaRajah membesarkan gelembung dan aerosol supaya proses mudah dilihat. Saiz, bilangan dan jarak sebenar berubah mengikut permukaan serta keadaan hentaman titisan.
Mengapa hujan ringan boleh sangat berkesan?
Eksperimen pada permukaan berliang mendapati lebih banyak aerosol boleh terhasil dalam keadaan hujan ringan hingga sederhana berbanding ketika hentaman titisan sangat kuat. Kelajuan titisan dan kebolehtelapan permukaan mempengaruhi sama ada gelembung terbentuk dalam keadaan yang sesuai untuk menghasilkan aerosol.
Petrikor bukan satu bahan sahaja
Istilah petrikor merujuk kepada bau khas yang dikaitkan dengan hujan pada tanah kering. Geosmin ialah penyumbang penting kepada bau tanah, tetapi campuran bau persekitaran juga boleh melibatkan sebatian lain, termasuk bahan daripada tumbuhan. Oleh itu, bau selepas hujan tidak semestinya sama di semua tempat.