Aurora

Aurora ialah pancaran cahaya di atmosfera atas yang paling kerap dilihat berhampiran kawasan kutub. Ia bukan cahaya yang dipancarkan terus oleh Matahari. Sebaliknya, tenaga daripada zarah bercas dalam persekitaran angkasa dipindahkan kepada gas atmosfera, kemudian sebahagian tenaga itu dilepaskan sebagai cahaya.

Daripada Matahari ke atmosfera

Matahari sentiasa menghasilkan aliran zarah bercas yang dikenali sebagai angin suria. Apabila keadaan cuaca angkasa mengganggu magnetosfera Bumi, tenaga dan zarah boleh diarahkan sepanjang medan magnet ke atmosfera atas, terutama di kawasan latitud tinggi. Di sana, zarah bertenaga berlanggar dengan atom dan molekul atmosfera.

Perlanggaran itu boleh menaikkan atom atau molekul ke keadaan tenaga yang lebih tinggi. Apabila kembali ke keadaan tenaga yang lebih rendah, gas melepaskan foton. Banyak foton yang terhasil bersama-sama membentuk jalur, tirai dan lengkok cahaya yang kita kenali sebagai aurora.

Mengapa warnanya berbeza

Warna aurora bergantung pada jenis atom atau molekul yang memancarkan cahaya, keadaan tenaganya dan ketinggian perlanggaran. Oksigen atom menghasilkan warna hijau yang sangat lazim dan juga boleh menghasilkan merah. Nitrogen pula menyumbang warna biru, merah jambu atau keunguan dalam keadaan tertentu. Oleh sebab atmosfera berubah dengan ketinggian, warna juga membawa maklumat tentang tempat pancaran itu terbentuk.

Mengapa aurora tertumpu berhampiran kutub

Medan magnet Bumi membentuk laluan yang mempengaruhi gerakan zarah bercas. Zarah bercas boleh bergerak sepanjang garis medan magnet Bumi menuju atmosfera pada latitud tinggi, lalu menyumbang kepada pembentukan aurora. Ketika gangguan geomagnet lebih kuat, zon ini boleh berkembang ke latitud yang lebih rendah dan aurora dapat dilihat lebih jauh daripada kawasan kutub.

Bagaimana kita mengetahui hal ini?