Istilah utama: konflik deria·Sebutan: kon-flik de-ri-a·Bahasa Inggeris: sensory conflict
Mabuk perjalanan berlaku apabila otak menerima maklumat gerakan yang bercanggah daripada mata, telinga dalam dan badan. Percanggahan itu mencetuskan rasa loya dan pening, walaupun tiada apa-apa yang rosak dalam tubuh.
Ramai orang berasa loya apabila membaca di dalam kereta yang bergerak atau berada di dalam bilik kapal yang bergoyang, sedangkan orang lain di sebelahnya langsung tidak terganggu. Penjelasan yang paling meluas bagi mabuk perjalanan ialah konflik deria: otak menerima isyarat gerakan yang tidak sepadan antara satu sama lain, dan ketidaksepadanan itu mencetuskan gejala yang tidak menyenangkan.
Nota Istilahkonflik deria: Keadaan apabila maklumat tentang gerakan atau kedudukan badan yang diterima oleh dua atau lebih deria tidak sepadan, atau tidak sepadan dengan jangkaan otak.
Nota Istilahkonflik deria: Keadaan apabila maklumat tentang gerakan atau kedudukan badan yang diterima oleh dua atau lebih deria tidak sepadan, atau tidak sepadan dengan jangkaan otak.
Tiga sumber maklumat gerakan
Otak menganggar gerakan badan menggunakan beberapa sumber serentak. Mata melihat persekitaran bergerak atau tidak bergerak. Telinga dalam, iaitu sistem vestibular, mengesan pecutan dan putaran kepala. Otot dan sendi pula memberi maklumat tentang kedudukan badan. Dalam keadaan biasa, ketiga-tiga sumber itu bersetuju. Rencana “Selepas Berpusing, Mengapa Dunia Masih Terasa Bergerak?” menerangkan peranan telinga dalam dengan lebih lanjut.
Mabuk perjalanan bukan penyakit. Ia tindak balas biasa otak yang sihat terhadap isyarat yang bercanggah.
Mabuk perjalanan bukan penyakit. Ia tindak balas biasa otak yang sihat terhadap isyarat yang bercanggah.
Apabila isyarat bercanggah
Di dalam kereta, jika anda membaca buku, mata melihat halaman yang tidak bergerak, tetapi telinga dalam mengesan kereta membelok dan memecut. Di dalam kabin kapal tanpa tingkap, mata melihat bilik yang tidak berubah, tetapi telinga dalam merasai ombak. Ada juga keadaan yang terbalik: ketika menonton video atau bermain permainan realiti maya, mata melihat gerakan, tetapi telinga dalam menunjukkan badan tidak bergerak. Dalam semua keadaan ini, otak menerima maklumat yang tidak sepadan, lalu mencetuskan rasa loya, peluh sejuk, muka pucat dan kadang-kadang muntah.
← Leret untuk lihat rajah penuh →
Rajah skema: mata dan telinga dalam menghantar isyarat gerakan yang bercanggah kepada otak, dan percanggahan itu mencetuskan rasa loya dan pening.
Tidak semua keadaan samaKerentanan berbeza antara individu. Kanak-kanak berumur antara kira-kira dua hingga dua belas tahun lebih mudah mabuk, dan bayi kecil jarang mengalaminya. Orang yang memandu kenderaan juga jarang mabuk kerana mereka dapat menjangka gerakan. Konflik deria ialah penjelasan yang paling lazim, tetapi ahli sains masih membincangkan mengapa gejalanya berupa loya, dan bukan tindak balas lain.
Tidak semua keadaan samaKerentanan berbeza antara individu. Kanak-kanak berumur antara kira-kira dua hingga dua belas tahun lebih mudah mabuk, dan bayi kecil jarang mengalaminya. Orang yang memandu kenderaan juga jarang mabuk kerana mereka dapat menjangka gerakan. Konflik deria ialah penjelasan yang paling lazim, tetapi ahli sains masih membincangkan mengapa gejalanya berupa loya, dan bukan tindak balas lain.
Bagaimana kita mengetahui hal ini?
Uji KefahamanSoalan 1 daripada 3
Apakah penjelasan yang paling meluas bagi mabuk perjalanan?