Istilah utama: kekonduksian terma·Sebutan: ke-kon-duk-si-an ter-ma·Bahasa Inggeris: thermal conductivity
Logam dan kayu yang berada lama di bilik yang sama boleh mempunyai suhu hampir sama, tetapi logam terasa lebih sejuk apabila disentuh. Perbezaannya datang daripada pertukaran haba sementara antara kulit dengan bahan, bukan semestinya daripada suhu awal bahan itu sendiri.
Letakkan sudu logam dan sudu kayu di dalam bilik yang sama untuk tempoh yang lama. Apabila disentuh, sudu logam biasanya terasa lebih sejuk. Namun rasa sejuk pada kulit bukan termometer yang mengukur suhu objek secara langsung. Kulit bertindak balas terhadap perubahan suhu dan aliran haba pada tisu kita, jadi dua bahan pada suhu yang hampir sama boleh menghasilkan sensasi yang berbeza.
Nota Istilahkekonduksian terma: Ukuran keupayaan sesuatu bahan mengalirkan tenaga haba melalui pengaliran. Dalam sentuhan sementara, kadar pertukaran haba turut bergantung pada ketumpatan dan muatan haba tentu bahan, bukan kekonduksian sahaja.
Nota Istilahkekonduksian terma: Ukuran keupayaan sesuatu bahan mengalirkan tenaga haba melalui pengaliran. Dalam sentuhan sementara, kadar pertukaran haba turut bergantung pada ketumpatan dan muatan haba tentu bahan, bukan kekonduksian sahaja.
Haba mengalir dari tangan
Pada suhu bilik biasa, kulit tangan lazimnya lebih panas daripada sudu. Apabila tangan menyentuh sudu, tenaga haba mengalir dari kulit ke sudu. Kebanyakan logam bukan sahaja mempunyai kekonduksian terma yang jauh lebih tinggi daripada kayu, malah gabungan sifat pengaliran dan penyimpanan habanya membolehkan permukaan sentuhan menerima haba daripada kulit dengan lebih berkesan. Suhu permukaan kulit lalu turun dengan lebih cepat dan kita merasainya sebagai lebih sejuk.
← Leret untuk lihat rajah penuh →
Model perbandingan pertukaran haba. Jika logam dan kayu bermula pada suhu yang sama tetapi lebih sejuk daripada tangan, logam lazimnya menerima haba daripada kulit dengan lebih cepat.
Rasa sejuk tidak semestinya bermaksud objek itu bermula pada suhu yang lebih rendah.
Rasa sejuk tidak semestinya bermaksud objek itu bermula pada suhu yang lebih rendah.
Kayu memperlahankan pemindahan haba
Kayu ialah pengalir haba yang jauh lebih lemah daripada kebanyakan logam. Bahagian kayu yang bersentuhan dengan tangan boleh menjadi lebih panas, tetapi tenaga itu tidak dialirkan ke bahagian lain secepat pada logam. Akibatnya, kadar kehilangan haba daripada kulit biasanya lebih rendah dan kayu terasa kurang sejuk.
Bukan Kekonduksian SahajaUntuk sentuhan sementara, sifat yang lebih lengkap ialah efusiviti terma, yang menggabungkan kekonduksian terma, ketumpatan dan muatan haba tentu. Tekanan sentuhan, keadaan permukaan, tempoh sentuhan dan suhu awal juga mempengaruhi sensasi sebenar.
Bukan Kekonduksian SahajaUntuk sentuhan sementara, sifat yang lebih lengkap ialah efusiviti terma, yang menggabungkan kekonduksian terma, ketumpatan dan muatan haba tentu. Tekanan sentuhan, keadaan permukaan, tempoh sentuhan dan suhu awal juga mempengaruhi sensasi sebenar.
Jika kedua-duanya lebih panas daripada tangan
Arah pemindahan haba bergantung pada perbezaan suhu. Jika logam dan kayu sama-sama lebih panas daripada kulit, tenaga mengalir dari objek ke tangan. Dalam keadaan ini, logam boleh terasa lebih panas kerana pertukaran haba dengan kulit berlaku lebih cepat. Prinsip yang sama menerangkan kedua-dua pengalaman: sensasi dipengaruhi oleh kadar pertukaran haba, bukan suhu objek sahaja.
Bagaimana kita mengetahui hal ini?
Uji KefahamanSoalan 1 daripada 2
Sudu logam dan sudu kayu telah lama berada di bilik yang sama. Mengapakah logam biasanya terasa lebih sejuk apabila disentuh?