Istilah utama: ilusi Bulan·Sebutan: i-lu-si bu-lan·Bahasa Inggeris: Moon illusion
Bulan yang rendah di ufuk sering kelihatan jauh lebih besar, walaupun ukuran sudutnya hampir sama seperti ketika tinggi di langit. Perbezaan itu terutama ialah ilusi persepsi, bukan pembesaran oleh atmosfera.
Lihat Bulan purnama ketika baru terbit, kemudian lihat semula apabila Bulan sudah tinggi. Dekat ufuk, Bulan boleh kelihatan sangat besar. Namun foto yang diambil dengan tetapan zum yang sama menunjukkan diameter mendatarnya hampir tidak berubah. Apa yang berubah dengan kuat ialah cara sistem penglihatan kita mentafsir pemandangan itu.
Nota Istilahukuran sudut: Saiz sesuatu objek sebagaimana dilihat dari suatu titik pemerhatian, dinyatakan sebagai sudut yang diliputinya dalam medan pandangan.
Nota Istilahukuran sudut: Saiz sesuatu objek sebagaimana dilihat dari suatu titik pemerhatian, dinyatakan sebagai sudut yang diliputinya dalam medan pandangan.
Ukur, jangan sekadar agak
Kamera memberi ujian mudah. Dengan kamera dan panjang fokus yang sama, diameter mendatar imej Bulan dekat ufuk dan lebih tinggi di langit hampir sama pada malam yang sama. Atmosfera juga bukan kanta pembesar yang menjadikan Bulan ufuk besar. Pembiasan atmosfera dekat ufuk sebenarnya boleh memampatkan imej Bulan pada arah menegak.
← Leret untuk lihat rajah penuh →
Bulan boleh terasa lebih besar dekat ufuk walaupun ukuran sudut mendatarnya hampir sama. Objek latar memberi petunjuk visual yang tiada pada langit kosong.
Bulan yang berhampiran ufuk sering kelihatan lebih besar walaupun saiz sudutnya hampir sama seperti ketika Bulan berada tinggi di langit. Kesan ini ialah ilusi persepsi visual, bukan pembesaran oleh atmosfera. Ahli sains masih mengkaji bagaimana petunjuk jarak dan konteks pemandangan mempengaruhi persepsi tersebut.
Bulan yang berhampiran ufuk sering kelihatan lebih besar walaupun saiz sudutnya hampir sama seperti ketika Bulan berada tinggi di langit. Kesan ini ialah ilusi persepsi visual, bukan pembesaran oleh atmosfera. Ahli sains masih mengkaji bagaimana petunjuk jarak dan konteks pemandangan mempengaruhi persepsi tersebut.
Otak menafsir saiz bersama jarak
Satu keluarga penjelasan mengaitkan ilusi ini dengan persepsi saiz dan jarak. Pokok, bangunan dan bentuk muka bumi dekat ufuk memberi petunjuk perspektif yang kaya. Bulan yang berada dalam pemandangan itu boleh ditafsir berbeza daripada Bulan yang dikelilingi langit kosong. Kesan perspektif seperti ilusi Ponzo menunjukkan bahawa dua bentuk dengan saiz imej yang sama boleh kelihatan berlainan saiz apabila petunjuk jarak berubah.
SkalaDiameter sudut Bulan biasanya sekitar setengah darjah. Jarak Bulan memang berubah sepanjang orbitnya, tetapi perubahan sebenar itu berbeza daripada ilusi Bulan yang berlaku apabila kedudukannya dalam langit berubah.
SkalaDiameter sudut Bulan biasanya sekitar setengah darjah. Jarak Bulan memang berubah sepanjang orbitnya, tetapi perubahan sebenar itu berbeza daripada ilusi Bulan yang berlaku apabila kedudukannya dalam langit berubah.
Namun belum ada satu jawapan muktamad
Petunjuk latar bukan penjelasan lengkap. Angkasawan juga pernah mengalami ilusi Bulan tanpa bangunan atau pokok di ufuk. Penyelidik telah mencadangkan beberapa mekanisme persepsi, tetapi belum ada satu penerangan yang menerangkan semua keadaan dan diterima sebagai penyelesaian muktamad. Dalam sains, membezakan perkara yang telah diukur daripada mekanisme yang masih diperdebatkan sama penting dengan memberi jawapan.
Bagaimana kita mengetahui hal ini?
Uji KefahamanSoalan 1 daripada 3
Apakah yang berlaku pada diameter mendatar Bulan dalam foto yang diambil dengan tetapan sama ketika Bulan dekat ufuk dan ketika tinggi?